22 lời khuyên cho việc học một ngôn ngữ nước ngoài

Khi tôi đến Buenos Aires vào đầu năm 2010, tôi hầu như không thể gọi món ở một nhà hàng địa phương. Hai năm sau, tôi bình tĩnh giải thích các cơ chế của ngữ pháp tiếng Nga cho một người bạn Guatemalan… bằng tiếng Tây Ban Nha của cô ấy.

Hôm nay, tôi nói thông thạo cả tiếng Tây Ban Nha và tiếng Bồ Đào Nha, và một ít bằng tiếng Nga. Tôi sẽ không thổi khói thuốc vào bạn và nói rằng việc học ngôn ngữ rất dễ hoặc có một vài đường tắt hoặc hack để học nó. Thành thật mà nói, tôi đã nhìn thấy nhiều hack cho việc học ngôn ngữ, và không cái nào được tôi sử dụng cả. Học ngoại ngữ đã lấy rất nhiều giờ học kết hợp với các lỗi sai qua nhiều cuộc trò chuyện hàng ngày.

Dưới đây là một số lời khuyên cho việc học ngôn ngữ mà tôi đã tổng hợp được trong một vài năm qua:

1. Trò chuyện, trò chuyện, trò chuyện.

Nếu ở đây có “bí mật” hoặc “hack” nào đó để học một ngôn ngữ mới, thì chính là: dành thật nhiều thời gian cho cuộc trò chuyện khó khăn và vất vả với người tốt hơn bạn ở ngôn ngữ đó. Một giờ nói chuyện (với các chỉnh sửa và một cuốn từ điển để tham khảo) tốt như năm giờ trên lớp học và mười giờ với khóa tự học ngôn ngữ của bạn.

Có một vài lí do cho điều này. Đầu tiên là động lực. Tôi không quan tâm hướng dẫn học tập của bạn thú vị như thế nào, nhưng bạn sẽ đầu tư và có nhiều động lực khi giao tiếp với một người sống trước mặt bạn hơn là một quyển sách hoặc chương trình âm thanh trên máy tính của bạn.

image

Lí do thứ hai là ngôn ngữ cần quá trình, chứ không phải học thuộc lòng. Tôi không phải chuyên gia trong việc học ngôn ngữ, nhưng theo kinh nghiệm của tôi việc nhìn chăm chú và ghi nhớ một từ trong một quyển sách hoặc flashcards 100 lần cũng không bằng cách buộc phải sử dụng một từ trong cuộc trò chuyện chỉ hai hoặc ba lần.

Tôi tin lí do rằng tâm trí của chúng ta đặt ưu tiên nhiều hơn với những kỷ niệm liên quan đến con người thực tế và các kinh nghiệm xã hội, những kỷ niệm có cảm xúc gắn liền với họ. Vì vậy, ví dụ, nếu tôi tìm kiếm động từ “phàn nàn” và sử dụng nó trong một câu với một người bạn mới, rất có thể tôi sẽ kết hợp từ này với sự tương tác và cuộc trò chuyện cụ thể mà tôi đã có với cô ấy. Trong khi tôi có thể đọc cùng một từ đó 20 lần với flashcards, và mặc dù tôi có thể nhớ nó ngay, nhưng tôi lại chưa thật sự thực hành nó. Có nghĩa là tôi vẫn chưa có gì, vì vậy nó ít có khả năng gắn bó với tôi.

2. Cường độ học tập tốt hơn thời gian học tập.

Ý của tôi là học một ngôn ngữ bốn giờ mỗi ngày trong hai tuần sẽ có lợi ích nhiều hơn học một giờ mỗi ngày trong hai tháng. Đây là một lí do tại sao rất nhiều người tham gia các lớp học ngôn ngữ ở trường và không bao giờ nhớ được bất cứ điều gì. Đó là bởi vì họ chỉ học 3-4 giờ mỗi tuần và thường các lớp học được phân tách bởi nhiều ngày.

Ngôn ngữ yêu cầu nhiều sự lặp lại, nhiều trải nghiệm để tham khảo, nỗ lực và đầu tư thích hợp. Tốt hơn hết là dành một giai đoạn cụ thể trong cuộc sống của bạn, ngay cả khi chỉ có 1-2 tuần, và thực sự đạt 100%, hơn là học nửa vời trong suốt nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm.

3. Các lớp học không tốt, sử dụng thời gian và tiền bạc không hiệu quả.

Tất cả mọi thứ được quan tâm ở đây là kiến thức bạn nhận lại được khi học các lớp học này vô cùng nghèo nàn. Ở đây có hai vấn đề. Đầu tiên là lớp học sẽ được giảng dạy theo tốc độ của học sinh học chậm nhất. Thứ hai là việc học ngôn ngữ là một quá trình mang tính cá nhân-mọi người theo cách tự nhiên có thể học một vài từ hoặc chủ đề dễ dàng hơn những người khác, vì vậy một lớp học sẽ không thể giải quyết nhu cầu cá nhân của mỗi học sinh một cách kịp thời.

Ví dụ, khi tôi tham gia các lớp học tiếng Nga, tôi đã tìm được các cách chia động từ đơn giản bởi vì đã học tiếng Tây Ban Nha. Nhưng một người bạn lớp cùng lớp tiếng Anh của tôi đã phải vật lộn một chút với chúng. Kết quả là, tôi đã mất rất nhiều thời gian trên lớp học để chờ cho cậu ta bắt kịp. Tôi cũng có một người bạn cùng lớp tiếng Đức đã gặp khó khăn, trong khi tôi không biết chúng là cái gì. Tôi chắc rằng người bạn kia đang chờ tôi để tìm ra nó. Lớp học càng lớn thì sẽ càng kém hiệu quả. Bất cứ ai phải học ngoại ngữ ở trường học đều không được người khác tiết lộ về điều này.

4. Bắt đầu với 100 từ vựng thông dụng nhất.

Không phải tất cả từ vựng đều được thực hiện giống nhau. Một số từ cần sự nỗ lực hơn các từ khác. Ví dụ, khi tôi sống ở Buenos Aires, tôi gặp một chàng trai đã học với phần mềm học ngoại ngữ Rosetta Stone trong nhiều tháng (mặc dù không được khuyến nghị). Tôi đã làm việc với một gia sư trong một vài tuần, nhưng tôi đã rất ngạc nhiên bởi làm thế nào mà anh ta không thể theo dõi ngay cả những cuộc trò chuyện đơn giản nhất mặc dù nhiều tháng nghiên cứu và sống ở đây.

Hóa ra, phần lớn vốn từ vựng anh chàng học được là đồ dùng nhà bếp, các thành viên trong gia đình, quần áo và các phòng trong ngôi nhà. Nhưng nếu anh chàng muốn hỏi một người nào đó nơi mà họ sống thì lại không biết phải nói gì.

Bắt đầu với 100 từ vựng thông dụng nhất và sau đó đặt câu với chúng thật nhiều lần. Học vừa đủ ngữ pháp để có thể đặt câu và cứ làm nó cho đến khi bạn cảm thấy khá hài lòng với tất cả chúng.

5. Mang theo một túi từ điển.

Điều này tạo ra sự khác biệt lớn hơn nhiều so với tôi mong đợi. Tôi mang theo một ứng dụng từ điển Anh-Tây Ban Nha trên điện thoại và sử dụng chúng mọi thời gian khi tôi sống ở các quốc gia nói tiếng Tây Ban Nha. Hai tuần đầu tiên ở Brazil, tôi đã lười biếng và quên tải một ứng dụng tiếng Anh-Bồ Đào Nha. Nên tôi đã gặp khó khăn trong các cuộc trò chuyện của mình RẤT NHIỀU trong suốt hai tuần đó, mặc dù đã biết tiếng Bồ Đào Nha cơ bản.

Ngay khi tôi tải xuống từ điển, có một sự khác biệt ngay lập tức. Có nó trên điện thoại của bạn quả là tuyệt vời, bởi vì nó chỉ mất hai giây để tra từ khi đang nói chuyện giữa chừng. Và bởi vì bạn đang sử dụng nó trong cuộc trò chuyện, bạn có nhiều khả năng sẽ nhớ lại nó sau này hơn. Ngay cả khi một thứ gì đó đơn giản cũng đã ảnh hưởng đến cuộc trò chuyện của tôi và khả năng tương tác với người bản địa tốt lên rất nhiều.

6. Tiếp tục việc thực hành ở trong đầu của bạn.

Một cách sử dụng khác của từ điển là bạn có thể thực hành khi bắt đầu một ngày và khi không nói chuyện với bất cứ ai. Hãy thử thách bản thân suy nghĩ bằng ngôn bằng ngữ mới. Tất cả chúng ta đều có những đoạn độc thoại chạy trong đầu, và thường chúng chạy bằng tiếng mẹ đẻ của chúng ta. Bạn có thể tiếp tục thực hành và xây dựng các câu và các cuộc hội thoại giả trong đầu của bạn bằng ngôn ngữ mới. Thực tế, loại hình trực quan này dẫn tới các cuộc trò chuyện dễ dàng hơn nhiều khi bạn thực sự có chúng. Ví dụ, bạn có thể hình dung và thực hành một cuộc trò chuyện về một chủ đề mà bạn có khả năng có trước khi bạn thực sự có nó. Bạn có thể bắt đầu nghĩ về cách miêu tả công việc của bạn và giải thích tại sao bạn sống ở nước ngoài bằng ngôn ngữ mới. Chắc chắn, những câu hỏi đó sẽ xuất hiện và bạn sẽ sẵn sàng trả lời chúng.

7. Bạn sẽ nói rất nhiều thứ ngu ngốc. Hãy chấp nhận nó đi.

Lần đầu tiên tôi học tiếng Tây Ban Nha, tôi đã nói với một nhóm người rằng người Mỹ đặt rất nhiều bao cao su vào thức ăn của họ. Sau đó, tôi đã nói với một cô gái rằng bóng rổ làm cho tôi mọc sừng. Đúng vậy… Nó sẽ xảy ra. Tin tôi đi.

8. Tìm các mẫu phát âm.

Tất cả các ngôn ngữ dựa trên tiếng Latin sẽ có các mẫu phát âm dựa trên các tiếng Latin. Ví dụ, rất nhiều từ kết thúc bằng đuôi “-tion” trong tiếng anh sẽ hầu như luôn kết thúc bằng đuôi “-ción” trong tiếng Tây Ban Nha và đuôi “-cão” trong tiếng Bồ Đào Nha. Những người nói tiếng Anh chỉ cần thêm “-o” “-e” hoặc “-a” vào cuối từ tiếng Anh để nói những từ tiếng Tây Ban Nha mà họ không biết. Nhưng bên cạnh khuôn mẫu, nó đáng ngạc nhiên khi mức độ thường xuyên này là đúng. “Destiny” thành “destino”, “motive” thành “motivo”, “part” thành “parte” và vân vân. Trong tiếng Nga, các từ kết thúc luôn được vần với nhau, vì vậy nếu bạn đang nói về một danh từ nữ tính (như “Zhen-shee-na”), sau đó bạn sẽ biết các tính từ và trạng từ luôn vần với kết thúc của nó (“krasee-vaya” trái ngược với “krasee-vee”).

(Một phương pháp học ngôn ngữ là tập trung vào phát âm, xem ở The Mimic Method.)

9. Sử dụng các khóa học âm thanh và trực tuyến cho 100 từ vựng đầu tiên và ngữ pháp căn bản.

Sau đó chúng ta chỉ nên sử dụng các khóa học này để tham khảo và không có gì hơn điều này. Có rất nhiều tài liệu học tập ở đó (tôi giới thiệu cho bạn khóa học Benny Lewis’ language Hacking, nhưng ở đây có rất nhiều bài). Các khóa học này rất tuyệt vời cho những bạn hoàn toàn không có khả năng học ngôn ngữ để có thể nói các câu và cụm từ đơn giản trong một vài ngày. Khóa học này cũng tốt cho việc dạy các từ vựng đơn giản nhất (các từ như là: tôi, bạn, ăn, muốn, cảm ơn, vv…).

Nhưng hãy nhớ là kiến thực nhận được lớn nhất trong việc học ngôn ngữ là ép buộc bản thân phải nói và giao tiếp với những người khác, và khi bạn ngồi trong phòng ngủ với một quyển sách hoặc một chương trình phần mềm, bạn sẽ không bị ép buộc phải xây dựng ý nghĩa và ngữ cảnh câu bằng ngôn ngữ mới. Thay vì đó, bạn được khuyến khích nhại lại và sao chép các khái niệm và các mẫu mà bạn đã quan sát ở nơi khác trong tài liệu. Như đã đề cập trước đây, tôi cảm thấy ở đây là hai kiểu học khác nhau và ép buộc phải giao tiếp với người khác tốt hơn nhiều so với cách học sao chép.

10. Sau 100 từ vựng đầu tiên, hãy tập trung vào việc giao tiếp.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng 100 từ vựng thông dụng nhất trong bất cứ ngôn ngữ nào chiếm khoảng 50% trong cuộc giao tiếp bằng lời nói. 1000 từ vựng thông dụng nhất chiếm khoảng 80% trong cuộc giao tiếp bằng lời nói. 3000 từ vựng thông dụng nhất chiếm khoảng 99% trong cuộc giao tiếp bằng lời nói. Nói cách khác, ở đây có một số lợi ích giảm thiểu nghiêm trọng từ việc học thêm từ vựng. Tôi có lẽ chỉ biết 500-1000 từ vựng tiếng Tây Ban Nha và trong hầu hết các cuộc trò chuyện tôi chưa bao giờ phải dừng lại để tra từ điển trên điện thoại của mình.

Ngữ pháp cơ bản sẽ giúp bạn nói được những câu cơ bản chỉ trong một vài ngày.

"Nhà hàng ở đâu?"
"Tôi muốn gặp bạn của bạn."
"Chị gái của bạn bao nhiêu tuổi?"
"Bạn có thích bộ phim này không?"

Vài trăm từ đầu tiên sẽ đưa bạn đi khá xa. Sử dụng chúng để dễ dàng áp dụng với ngữ pháp, thành ngữ, tiếng lóng và xây dựng suy nghĩ, câu chuyện cười và các ý tưởng bằng ngôn ngữ mới một cách nhanh chóng. Khi bạn có thể nói đùa một cách tự nhiên bằng ngôn ngữ mới thì đó là một dấu hiệu khá tốt đã đến lúc mở rộng vốn từ vựng.

Rất nhiều người mở rộng vốn từ vựng của họ quá nhanh và quá sớm. Điều này sẽ rất lãng phí thời gian và nỗ lực bởi vì họ vẫn chưa thoải mái với các cuộc trò chuyện đơn giản ở nơi mà họ đến, mà họ còn học từ vựng về kinh tế và y học. Nó thật là vô nghĩa.

11. Làm cho não tan chảy.

Bạn có biết làm thế nào khi bạn làm rất nhiều công việc sử dụng trí tuệ chuyên sâu trong thời gian dài kết thúc, tại một số thời điểm bạn cảm thấy não của mình giống như nước sốt thịt? Điều này xuất hiện vào thời điểm khi học các ngôn ngữ. Cho đến khi bạn đạt đến giai đoạn brain-gravy, bạn có thể không tối đa hóa được thời gian hoặc nỗ lực của bạn. Ban đầu, bạn sẽ bị rối loạn suy nghĩ chỉ trong một hoặc hai giờ. Sau đó, rất có thể sẽ mất cả đêm để giải quyết với những suy nghĩ đã lưu trong não trước khi nó xảy ra. Nhưng khi việc rối loạn suy nghĩ xảy ra, đó là một điều rất tốt.

image

12. “Làm thế nào để nói X?” là câu quan trọng nhất mà bạn có thể học. Hãy học nó sớm và sử dụng nó thường xuyên.

Nếu bạn muốn nói một thứ gì đó mà chưa biết nói, hãy vỗ vai một người bất kì và nói “Làm thế nào để nói thứ cần nói ?” Hãy học câu này sớm vì chắc chắn bạn phải sử dụng nó sớm thôi.

13. Dạy kèm từng ngày một là cách sử dụng thời gian tốt nhất và hiệu quả nhất.

Đây thường là cách sử dụng thời gian đắt nhất, phụ thuộc vào loại ngôn ngữ và quốc gia. Nhưng nếu bạn có tiền, hãy chọn một gia sư giỏi và ngồi với anh ấy hoặc cô ấy trong vài giờ mỗi ngày là cách tốt nhất để học một ngôn ngữ mà tôi từng thấy. Chỉ hai tiếng mỗi ngày trong một vài tuần với một gia sư ở Brazil đã đưa tôi đến một mức độ giao tiếp đáng kinh ngạc-tức là, tôi có thể hẹn với một cô gái không nói tiếng Anh và duy trì cuộc trò chuyện trong suốt đêm mà không mắc quá nhiều lỗi sai.

14. Ngày mà một người nào đó nói ngôn ngữ không phải ngôn ngữ mẹ đẻ của bạn.

Nói về sự đầu tư và động lực. Bạn sẽ thông thạo trong một tháng. Và trên hết, nếu bạn làm chúng rối loạn hoặc sai thì bạn có thể tuyên bố rằng nó đã bị mất trong bản dịch.

15. Nếu bạn không thể tìm được người nào đó dễ thương sẽ nói chuyện với bạn, hãy tìm một người bạn học ngôn ngữ trực tuyến.

Có rất nhiều trang Web của người nước ngoài muốn học tiếng Anh, những người sẽ sẵn sàng trao đổi thời gian thực hành bằng ngôn ngữ mẹ đẻ của họ cho việc thực hành của bạn. Đây là nhận xét chung về các trang Web và các ứng dụng trao đổi ngôn ngữ: Best Language Exchange Apps & Websites.

16. Trò chuyện qua facebook + Google dịch = Winning

17. Khi bạn học một từ mới, hãy cố gắng sử dụng nó một vài lần ngày lập tức.

Khi bạn dừng lại và tìm một từ mới trong cuộc trò chuyện, bạn sẽ chú trọng sử dụng nó trong hai hoặc ba câu tiếp theo mà bạn nói. Các nghiên cứu về việc học ngôn ngữ cho thấy bạn cần số lần lặp lại một từ trong vòng một phút sau khi học, sau một giờ học, sau một ngày,v.v… Hãy cố gắng sử dụng nó một vài lần ngay lập tức và sau đó sử dụng nó lặp đi lặp trong ngày. Cơ hội nhớ nó là rất cao nếu làm như vậy.

18. Các chương trình truyền hình, phim , báo và tạp chí là một sự bổ sung tốt.

Không nên bị nhầm hoặc thay thế nó cho sự thực hành chính đáng của bạn. Khi tôi giỏi tiếng Tây Ban Nha, tôi đã xem hai bộ phim mỗi tuần và đọc một bài tiểu luận về EL País mỗi ngày. Nó rất hữu ích cho việc duy trì kiến thức, nhưng tôi không tin nó hữu ích như thời tôi dành cho các cuộc trò chuyện.

19. Hầu hết mọi người đều rất tốt bụng, hãy nhận sự giúp đỡ của họ.

Nếu bạn đang ở nươc ngoài và muốn bản thân không bị lúng túng khi mua một thứ gì đó ở cửa hàng tạp hóa, hãy tìm sự giúp đỡ của một người ngẫu nhiên. Chỉ vào một thứ gì đó và hỏi làm thế nào để nói nó. Hãy hỏi họ nhiều câu hỏi. Hầu hết mọi người đều thân thiện và sẵn sàng giúp đỡ bạn. Hãy nhớ học ngôn ngữ không dành cho những người nhút nhát.

20. Sẽ có rất nhiều sự mơ hồ và hiểu lầm.

Thực tế của vấn đề là có rất nhiều từ vựng, các bản dịch không rõ nghĩa. “Gustar” có thể có nghĩa là “thích
trong tiếng Tây Ban Nha, nhưng khi sử dụng, nó mang nhiều sắc thái hơn thế. Nó được sử dụng cho các tình huống và bối cảnh cụ thể, trong khi bằng tiếng Anh chúng ta sử dụng từ “thích” như một động từ thể hiện cho những gì chúng ta thưởng thức và quan tâm. Những sự khác biệt tinh tế này có thể tăng lên, cụ thể trong các cuộc trò chuyện nghiêm túc hoặc xúc động. Các ý định có thể dễ dàng bị hiểu sai. Sắc thái những cuộc trò chuyện về các vấn đề quan trọng sẽ có khả năng đòi hỏi gấp đôi sự nỗ lực để giảm bớt ý nghĩa chính xác cho mỗi người hơn là giữa hai người bản địa. Cho dù bạn giỏi ngôn ngữ mới của bạn đến mức nào, bạn cũng không có khả năng nắm bắt hoàn toàn sự khác biệt nhỏ giữa mỗi từ, cụm từ hoặc thành ngữ mà người bản địa không sống ở đất nước trong nhiều năm.

21. Các giai đoạn bạn trải qua.

Đầu tiên, bạn có thể nói một chút nhưng không hiểu gì. Sau đó bạn có thể hiểu nhiều hơn chút cái mà bạn nói. Sau đó bạn trở nên giao tiếp tốt hơn, nhưng nó đòi hỏi khá nhiều nỗ lực tinh thần. Sau đó, bạn có thể nói và hiều mà không cần nỗ lực tinh thần nhiều (nghĩa là bạn không phải dịch các từ sang tiếng mẹ đẻ ở trong đầu). Khi bạn có thể nói và nghe mà không nghĩ về nó, bạn sẽ bắt đầu thực sự suy nghĩ bằng chính ngôn ngữ nước ngoài mà không cần nỗ lực. Khi điều này xảy ra, bạn thật sự đã đạt được một cấp độ cao.

Và đâu là cấp độ cuối cùng? Hãy tin hoặc không, có thể theo dõi một cuộc trò chuyện giữa một nhóm lớn người bản địa là mảnh ghép cuối cùng của câu đố. Hoặc ít nhất với tôi là vậy. Một khi nó xảy ra, và bạn có thể xen vào, tham gia và ra khỏi cuộc trò chuyện tùy theo ý muốn.

22. Cuối cùng, tìm một cách để làm nó trở nên thú vị.

Như với bất cứ điều gì, nếu bạn phải “dính” vào nó, bạn hãy tìm một cách để làm nó trở nên thú vị. Hãy tìm người mà bạn thích trò chuyện cùng. Hãy đến các sự kiện nơi mà bạn có thể thực hành khi làm thứ gì đó thú vị. Đừng chỉ ngồi trong lớp học trước một quyển sách, trừ khi bạn có khả năng ghi nhớ khá nhanh. Hãy nói về các chủ đề cá nhân mà bạn quan tâm. Hãy tìm hiểu về những người mà bạn đang nói chuyện cùng. Hãy làm nó trở thành mộ trải nghiệm cá nhân, cuộc sống, hoặc không bạn sẽ tham gia vào một quá trình dài, không dễ chịu, cái sẽ có khả năng kết thúc việc quên mọi thứ bạn đã học được.